ประวัติหลวงปู่มหาเจิม ปญฺญาพโล (พระครูภาวนาปัญญาดิลก ป.ธ.๕) อดีตเจ้าอาวาสวัดสระมงคล ต.สระสี่มุม อ.กำแพงแสน จ.นครปฐม
สำหรับชาติภูมิหลวงปู่มหาเจิม นามเดิม เจิม วรรณโมฬี เกิดเมื่อวันที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๔๕๙ ตรงกับวันพฤหัสบดี แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง ณ บ้านหนองแหน ต.เมืองใหม่ อ.ราชสาส์น จ.ฉะเชิงเทรา เป็นบุตรของนายหรุ่น และนางม้วน วรรณโมฬี มีพี่น้อง๖ คน ทุกคนเสียชีวิตหมดแล้ว หลวงปู่ได้บรรพชาเป็นสามเณร กับหลวงพ่อทอง เจ้าอาวาสวัดแสนภุมมาวาส เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๗๐ และได้ญัตติเป็นธรรมยุตในปีถัดมา กับท่านเจ้าคุณพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (จันทร์ สิริจันโท) วัดบรมนิวาส กทม. ครั้นปี พ.ศ. ๒๔๘๐ หลวงปู่มหาเจิม จึงได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุในบวรพุทธศาสนา โดยมีท่านเจ้าคุณสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (อ้วน ติสฺโส) วัดบรมนิวาส เป็นพระอุปัชฌาย์ และมีพระครูพินิจวิหารการ (ขำ) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระครูวินัยธร (ค้ำ) เป็นพระอนุสาวนาจารย์ และตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๘๔ หลวงปู่ได้เริ่มเดินทางออกธุดงค์ปฏิบัติธรรมเพื่อแสวงหาทางหลุดพ้นตามรอยขององค์พระบรมศาสดาจารย์ โดยผู้จุดประกายธรรมอันสว่างไสวให้ลุกโชนขึ้นภายในใจหลวงปู่มหาเจิม คือ หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต พระอาจารย์ใหญ่สายพระป่ากรรมฐาน ตั้งแต่ครั้งหลวงปู่ยังเป็นสามเณรเจิม หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต มาแสดงธรรมที่วัดบรมนิวาส สามเณรเจิม ก็รู้สึกประทับใจ อิ่มอกอิ่มใจ ดื่มด่ำในรสพระธรรม ยิ่งคิดยิ่งอยากปลีกวิเวก ออกไปค้นหาหนทางพ้นทุกข์ เพราะมองเห็นแต่ความวุ่นวายของสังคมกรุงเทพ สับสน แออัด เห็นผู้คนเดินกันขวักไขว่ เห็นความทุกข์จากการเวียนว่ายตายเกิด เต็มไปด้วยความทุกข์ แม้บางคนจะประสบความสำเร็จในชีวิตทางโลก มีเงิน มีทอง มีฐานะ ทั้งยศฐาบรรดาศักดิ์ แต่คนเหล่านั้นก็ยังมานั่งปรับทุกข์กับ ท่านเจ้าคุณพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ ให้หลวงปู่เห็นอยู่เสมอๆ
สหธรรมิก ที่หลวงปู่มหาเจิม เคยไปปฏิบัติธรรมอยู่ด้วยกัน ล้วนแล้วแต่เป็นศิษยานุศิษย์สายหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต นั่นคือ หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี หลวงปู่สิม พุทธาจาโร หลวงปู่แว่น ธนปาโล หลวงปู่มหาปิ่น ปัญญาพโล หลวงปู่มหาเนียม สุวโจ หลวงปู่คำพอง ติสฺโส หลวงปู่เจี๊ยะ จุนโท หลวงปู่หลอด ปโมทิโต และหลวงพ่อน้อย เกตุโร เป็นต้น
หลวงปู่มหาเจิมเป็นพระผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบและเคร่งครัดในธรรมวินัยเป็นที่สุด อดทนเป็นที่หนึ่ง เป็นผู้รักสันโดษ พูดน้อย พูดแต่ความจริง ไม่พูดเล่น ไม่ยินดีในลาภ ยศ สรรเสริญ ท่านสละไม่รับแม้ตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัด หลวงปู่ท่านยึดคติที่ว่า เป็นพระอย่าสะสม ท่านจะเน้นสอนธรรมะที่ดับทุกข์ ไม่ให้ยึดติดกับโลกธรรม เพราะเป็นของไม่เที่ยง ให้เชื่อเรื่องกฎแห่งกรรมว่า ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว เคยมีลูกศิษย์ถามหลวงปู่ว่า ทำไมหลวงปู่ไม่ไปอยู่ภาคอีสานจะได้โด่งดังเหมือนพระคณาจารย์ท่านอื่นๆ หลวงปู่ตอบว่า "เราไม่อยากดัง มาอยู่ตรงนี้ก็ดีแล้ว จะได้ใช้กรรมให้หมดๆไป" และเมื่อถามท่านว่า ทำไมหลวงปู่ไม่เทศน์บ้าง ท่านก็ตอบว่า "ธรรมมีมากมาย พระเทศน์เก่งๆ มีเยอะมาก แต่คนเอาธรรมไปใช้มีน้อย" ลูกศิษย์ขอธรรมะจากหลวงปู่ ท่านก็จะให้ธรรมะแท้ๆออกจากใจแท้ๆ ท่านเขียนให้ลูกศิษย์ย่อๆว่า "ปล่อยว่าง วางเบา เอาหนัก" ท่านบอกว่าใครทำได้ถึงตรงนี้พ้นทุกข์แน่นอน
หลวงปู่มหาเจิม ปญฺญาพโล ละสังขารเมื่อวันเสาร์ ที่ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๕๕ เวลาประมาณ ๑๐ นาฬิกา ๔๕ นาที สิริรวมอายุ ๙๖ ปี ๗๕ พรรษา พระราชทานเพลิงไปเมื่อวันที่ ๑๓ มกราคม ๒๕๕๖