เหรียญหล่อพระสุนทรีวาณีเจ้าคุณศรี(สนธิ์) วัดสุทัศน์ฯ กทม. ปี 2495 เนื้อทองผสม หลังโค๊ต มค๑ หายาก สภาพสวย

"พระสุนทรีวาณี" นี้ นับเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สืบทอดกันมาของวัดสุทัศน์ แต่เดิมนั้นเป็นภาพพระสุนทรีวาณีหรือเทวนารี สถิตอยู่บนดอกบัว กำเนิดจากพระสูตรสัททาวิเศษสมเด็จพระวันรัต(แดง) วัดสุทัศน์ ทรงให้หมื่นศิริธัชสังกาศ-เจ้ากรม(แดง) เขียนขึ้นประดิษฐานในพระตำหนักของสมเด็จฯ ปรากฏว่าเป็นที่สนพระทัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์จึงทรงมีพระราชวิจารณ์เรื่องภาพสุนทรีวาณีนี้ พระราชทานสมเด็จพระบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์ โดยมีพระราชดำริว่า อาจเกี่ยวเนื่องกับลัทธิมหายาน เพราะเป็นรูปดอกบัวขึ้นจากน้ำ ดอกกลางเป็นดอกบัวบาน มีรูปนางฟ้านั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ซ้ายพาดตักอย่างพระมารวิชัย ในอุ้งหัตถ์มีดวงแก้ว พระหัตถ์ขวาทำอาการกวัก ดุจพระคันธารราษฎร์ ดอกริมเป็นดอกบัวโรย เบื้องขวามีรูปบุรุษ เบื้องซ้ายมีรูปสตรีนั่งพับเพียบประนมมือ เบื้องบนมีรูปเทวดาถือเครื่องสักการะดั้นเมฆสองแถวซ้อนกัน เบื้องล่างมีรูปนาคกับสัตว์ต่าง ๆ พระสมมติอมรพันธ์ได้สืบค้นว่า เป็นแบบที่สมเด็จพระวันรัต (แดง) คิดออกมาจากคาถาบทหนึ่ง ในหนังสือสัททาวิเศษ ให้ช่างเขียนรูปไว้ เรียกว่า "รูปสุนทรีวาณี" กรมพระสมมติอมรพันธ์ ได้นำรูปแผ่นต้นนั้นมาถวายทอดพระเนตร รูปนั้นเป็นที่ต้องพระราชหฤทัยในพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงเป็นอันมาก จนถึงพระราชดำริจะทำประกอบกับแผ่นศิลาจารึก ประดิษฐานไว้ที่วัดเบญจมบพิตร ดูประหนึ่งมีพระราชดำริให้เป็นที่ระลึกถึงสมเด็จพระวันรัตด้วยสมเด็จพระวันรัต(แดง) ได้อธิบายว่า "รูปสุนทรีวาณี" นั้นหมายถึง พระโอษฐ์ของพระพุทธเจ้า ตามที่มาในพระคาถานี้ เป็นหลัก มุนินทะ วะทะนัมพุชะ คัพภะสัมภะวะ สุนทะรี ปาณีนัง สะระณัง วาณี มัยหัง ปิณะยะตัง มะนังฯ "วาณี" หมายถึง นางฟ้า คือ พระไตรปิฎก มุนินทะ วะทะ